Türkiye'de bir iş kurmaya karar verdiniz. Peki hangi şirket türünü seçmelisiniz? Bu sorunun yanıtı; sermayenizin büyüklüğüne, ortaklık yapınıza, üstleneceğiniz riske ve uzun vadeli hedeflerinize doğrudan bağlıdır. Yanlış bir yapılanma, ilerleyen süreçte ciddi vergi yükü, sorumluluk riski ve yönetim karmaşıklığına neden olabilir.
Bu rehberde, Türk Ticaret Kanunu (TTK) kapsamındaki tüm şirket türlerini; avantajları, dezavantajları ve kimler için uygun olduğuyla birlikte ele alıyoruz. Amaç: sizi doğru kararı verecek bilgiyle donatmak.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'na göre ticari şirketler iki ana gruba ayrılır:
Şahıs Şirketleri: Kollektif Şirket ve Komandit Şirket. Ortakların kişisel sorumluluğu ön plandadır; şirket borçları ortakların özel malvarlığına yansıyabilir.
Sermaye Şirketleri: Anonim Şirket (A.Ş.), Limited Şirket (Ltd. Şti.) ve Paylı Komandit Şirket. Sorumluluk, konan sermayeyle sınırlıdır; günümüzde en yaygın tercih edilen türlerdir.
Kooperatifler: 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'na tabidir; tarım, konut ve tüketim alanlarında yaygındır.
Günlük ticari hayatta en sık tercih edilen türler Limited Şirket ve Anonim Şirkettir. Aşağıda her şirket türünü ayrıntılı inceliyoruz.
Limited şirket, Türkiye'de hem yerli girişimcilerin hem de yabancı yatırımcıların açık ara en çok tercih ettiği şirket yapısıdır. Her yıl kurulan yeni şirketlerin yaklaşık yüzde yetmişi limited şirket olarak tescil edilmektedir.
Temel özellikler:
Avantajları:
Dezavantajları:
Kimler için uygundur? Bireysel girişimciler, KOBİ'ler ve Türkiye'ye yatırım yapmayı düşünen yabancı ortaklı yapılar için ideal başlangıç noktasıdır.
Anonim şirket, büyüme odaklı girişimciler, kurumsal yapılar ve yatırım almayı planlayan işletmeler için en uygun şirket türüdür. Banka, sigorta, finansal kiralama ve holding yapıları yasal olarak zorunlu biçimde anonim şirket olarak kurulmak zorundadır.
Temel özellikler:
Avantajları:
Dezavantajları:
Kimler için uygundur? Büyüme ve yatırım hedefleyen girişimciler, M&A işlemleri planlayan şirketler, halka açılmayı düşünen işletmeler, yatırım turu açmayı hedefleyen startuplar ve çok ortaklı kurumsal yapılar.
Kollektif şirket, en az iki gerçek kişi tarafından kurulan ve tüm ortakların şirket borçlarından sınırsız ve müteselsilen sorumlu olduğu bir şahıs şirketidir.
Aile işletmeleri ve karşılıklı güvene dayalı küçük ortaklıklar için teorik olarak uygulanabilir; ancak sınırsız sorumluluk yapısı nedeniyle günümüzde çok sınırlı tercih görmektedir.
Sınırsız sorumluluk, ortakların kişisel malvarlıklarını doğrudan riske sokar. Ticari hacim büyümeden önce limited veya anonim yapıya geçiş mutlaka değerlendirilmelidir.
Komandit şirkette iki tür ortak bulunur: şirket borçlarından sınırsız sorumlu olan komandite ortaklar ve sorumluluğu yalnızca taahhüt ettikleri sermayeyle sınırlı olan komanditer ortaklar. Komanditer ortaklar yönetimde yer alamaz.
Uygulamada oldukça az tercih edilen bu yapı, günümüzde yalnızca belirli özel proje ortaklıklarında karşılaşılmaktadır.
Kooperatifler, üyelerinin ekonomik menfaatlerini karşılıklı yardımlaşma ilkesiyle gerçekleştirmeyi amaçlayan tüzel kişiliklerdir. En az 7 ortak ile kurulur ve 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'na tabidir.
Tarım, konut, tüketim ve üretim kooperatifleri en yaygın örneklerdir. Ticari kazanç amacının ötesinde üye menfaatine odaklanılması, kooperatifi diğer şirket türlerinden ayıran temel özelliktir.
| Kriter | Limited Şirket | Anonim Şirket | Şahıs Şirketi | Kollektif Şirket | Kooperatif |
|---|---|---|---|---|---|
| Asgari Sermaye | 10.000 TL | 250.000 TL | Yok | Yok | Belirsiz (türe göre) |
| Ortak Sayısı | 1 – 50 | 1 ve üzeri | 1 | En az 2 | En az 7 |
| Ortağın Sorumluluğu | Sınırlı (sermaye) | Sınırlı (sermaye) | Sınırsız | Sınırsız | Sınırlı |
| Kamu Borç Sorumluluğu | Var (oransal) | Yok | Var (tam) | Var (tam) | Yok |
| Pay / Hisse Devri | Kısıtlı (noter) | Kolay | Yok | Çok kısıtlı | Kısıtlı |
| Halka Açılma | Hayır | Evet | Hayır | Hayır | Hayır |
| Yatırım Mekanizmaları | Sınırlı | Tam (ESOP, imtiyazlı pay vb.) | Yok | Yok | Yok |
| Kuruluş Kolaylığı | Orta | Daha karmaşık | Çok kolay | Kolay | Karmaşık |
| Vergilendirme | Kurumlar vergisi | Kurumlar vergisi | Gelir vergisi | Gelir vergisi | Kurumlar vergisi |
| En Uygun Yapı | KOBİ / yabancı yatırım | Kurumsal / büyüme / startup | Küçük bireysel girişim | Aile işletmesi | Tarım / konut / dayanışma |
Yabancı uyruklu biri Türkiye'de şirket kurabilir mi?
Evet. 4875 sayılı Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu kapsamında yabancı uyruklu gerçek ve tüzel kişiler, Türk vatandaşlarıyla eşit haklardan yararlanarak Türkiye'de şirket kurabilir. Süreçte vergi kimlik numarası alınması, banka hesabı açılması ve gerekli izinlerin temin edilmesi yer almaktadır. Oturma izni veya çalışma izni olmaksızın da şirket kurulabilir; ancak şirketi aktif olarak yönetecek bir yetkili temsilci atanması gerekir. İşlemler vekâlet yoluyla Türkiye'ye gelmeden de tamamlanabilir.
Anonim şirketlerde sözleşmeli avukat bulundurma zorunluluğu var mı?
2026 yılı itibarıyla tescilli sermayesi 1.250.000 TL ve üzerinde olan anonim şirketler, Avukatlık Kanunu m. 35/3 uyarınca sözleşmeli avukat bulundurmakla yükümlüdür. Bu yükümlülüğü yerine getirmeyen şirketler idari para cezasıyla karşılaşabilmektedir. Keleş Hukuk ve Danışmanlık Bürosu, bu kapsama giren şirketlere sözleşmeli avukatlık hizmeti sunmaktadır.
Limited şirketten anonim şirkete geçiş (nev'i değişikliği) mümkün müdür?
Evet, TTK kapsamında nev'i değişikliği hukuki olarak mümkündür. Ancak süreç; özel karar nisapları, alacaklıların korunması, sermaye artırımı ve ticaret sicili işlemleri gibi pek çok teknik adımı kapsamaktadır. Bu sürecin mutlaka bir ticaret hukuku avukatı eşliğinde yürütülmesi tavsiye edilir. Özellikle yatırım turu açmayı planlayan limited şirketler için nev'i değişikliğini yatırımdan önce tamamlamak, sürecin sağlıklı ilerlemesi açısından kritik önem taşır.
Şirket kuruluşunda avukattan destek almak gerekli midir?
Hukuki açıdan zorunlu olmamakla birlikte, şiddetle tavsiye edilmektedir. Şirket türü seçimi, ana sözleşme hazırlanması ve ortaklık yapısının kurulması aşamalarındaki hatalar; ilerleyen süreçte vergi yükü, sorumluluk uyuşmazlıkları ve yönetim krizlerine zemin hazırlayabilir. Kuruluş aşamasında alınan doğru hukuki danışmanlık, bu maliyetli riskleri baştan önler.
Startup için limited şirket mi anonim şirket mi kurulmalıdır?
Bu, yatırım planınıza göre değişir. Ürününüzü doğrulama aşamasındaysanız ve kısa vadede yatırım almayı planlamıyorsanız limited şirketle başlamak makuldür. Ancak yatırım turu açmayı hedefliyorsanız, Türkiye'deki girişim sermayesi yatırımlarının büyük çoğunluğu anonim şirket yapısında gerçekleştirildiğinden anonim şirketle başlamak ya da erken aşamada nev'i değişikliği yapmak avantaj sağlar. İmtiyazlı pay, ESOP ve likidite tercihi gibi yatırım mekanizmaları yalnızca anonim şirkette uygulanabilir.
Türkiye'de şirket kuruluşu ne kadar sürer?
MERSİS sistemi üzerinden gerçekleştirilen dijital başvuru süreci tamamlandığında, tüm belgeler eksiksiz hazırsa limited veya anonim şirket kuruluşu ortalama 1 ila 3 iş günü içinde tamamlanmaktadır. Yabancı ortaklı yapılarda pasaport tercümesi ve vergi kimlik numarası alınması gibi ek adımlar süreci uzatabilir.
Şirket kurulduktan sonra hangi hukuki yükümlülükler devreye girer?
Şirket türünden bağımsız olarak kuruluş sonrasında; vergi levhası alınması, e-defter ve e-fatura sistemine geçiş, SGK işyeri tescili ve yıllık olağan genel kurul toplantılarının yapılması zorunludur. Anonim şirketlerde yönetim kurulunun belirli aralıklarla toplanması ve kararların tescili de yasal gereklilikler arasındadır. Bu süreçlerin aksatılması idari para cezası doğurabilir.
Sonuç: Doğru Şirket Türü, Sağlam Bir Temelin Başlangıcıdır
Türkiye'de şirket kurma kararı, yalnızca bürokratik bir prosedür değil; işletmenizin geleceğini şekillendirecek stratejik bir tercihtir. Yanlış yapılanma, vergi yükü, sorumluluk riski ve ortaklık uyuşmazlıkları açısından ilerleyen süreçte ciddi bedeller doğurabilir.
Bu nedenle şirket türü seçiminde; faaliyet alanınızı, ortaklık beklentilerinizi, sermaye durumunuzu ve büyüme hedeflerinizi bir ticaret hukuku avukatıyla birlikte değerlendirmenizi öneririz.
Keleş Hukuk ve Danışmanlık Bürosu olarak Ankara, İstanbul ve Antalya'da şirket kuruluşundan sermaye değişikliklerine, birleşme ve devralmalardan ticari uyuşmazlıklara kadar tüm süreçlerde yanınızdayız. Ticaret ve Şirketler Hukuku hizmetlerimiz hakkında bilgi edinebilir ya da doğrudan randevu alabilirsiniz.
Türkiye'de şirket kurmak veya mevcut yapınızı yeniden değerlendirmek için bugün bizimle iletişime geçin. Şirket türü seçimi, ana sözleşme ve ortaklık yapısı gibi konularda vakit kaybetmeden doğru hukuki danışmanlığı almanızı öneririz.
TR 
EN 
AR 
RU 
FA 
